شماره روزنامه ۶۵۵۰
|

«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

دنیای اقتصاد: جنگ‌ها علاوه بر ویرانی، فرصتی برای بازاندیشی، اصلاح و تحول در کشورداری فراهم می‌کنند و می‌توانند بازسازی کالبدی را به نوسازی نهادی و توسعه پیوند دهند.

«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

دنیای اقتصاد؛ در بحران‌های سیاسی و جنگ، «زمان» متغیری اساسی است و هر بحران یک «پنجره زمانی طلایی» برای توافق دارد؛ در غیر این صورت منازعه فرسایشی می‌شود، مانند جنگ اوکراین که طرفین به دلیل تصور پیروزی، مصالحه نکردند.

اخبار سرمقاله

    دوشنبه، ۰۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
  • حمایت معیشتی از خانوارها + فایل صوتی

    یافته‌ها نشان‌می‌دهد که بر اثر شوک جنگی، هر کشور با چند بحران به‌طور همزمان روبه‌رو می‌شود: افت تولید و آسیب به صنایع مادر، جهش تورمی، افزایش بیکاری، تضعیف قدرت خرید خانوار و کمبود منابع مالی. اما نکته مهم این است که اقتصاد ایران در قبل از جنگ هم در شرایط مساعدی قرار نداشت؛ به‌نحوی‌که بنگاه‌ها با فشارهای مالی، کمبود مواد اولیه، بی‌ثباتی ارزی و سقوط تقاضا دست‌وپنجه نرم می‌کردند. بسیاری با ظرفیت پایین فعالیت می‌کردند و بخشی در آستانه تعطیلی قرار داشتند. بازار کار نیز با گسترش مشاغل موقت و غیررسمی و کاهش فرصت‌های رسمی در شرایط حساسی قرار داشت و بر اثر فشارهای تورمی، قدرت خرید خانوار نیز نفس‌های آخر را می‌کشید.
    یکشنبه، ۰۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    آمایش و بازسازی پس از جنگ

    دنیای اقتصاد: جنگ‌ها علاوه بر ویرانی، فرصتی برای بازاندیشی، اصلاح و تحول در کشورداری فراهم می‌کنند و می‌توانند بازسازی کالبدی را به نوسازی نهادی و توسعه پیوند دهند.
  • آمایش و بازسازی پس از جنگ + فایل صوتی

    «جنگ‌ها» هرچند به ویرانی، کشتار، قحطی و عقب‌ماندگی منجر می‌شوند؛ اما روی دیگری هم دارند و آن فرصت جدی «بازاندیشی»، «اصلاح‌گری» و «تحول‌خواهی» در امر کشورداری است. جنگ از بینش‌های قدیمی و کنش‌های ناکارآمد زنگار می‌زداید و می‌تواند «بازسازی کالبدی» را از طریق کاربست «نوآوری»، «چرخش‌های راهبردی» و تغییر مسیرهای تاکتیکی به «نوسازی نهادی» گره بزند و در نهایت نردبانی برای «توسعه» شود.
    شنبه، ۰۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    پنجره زمانی توافق

    دنیای اقتصاد؛ در بحران‌های سیاسی و جنگ، «زمان» متغیری اساسی است و هر بحران یک «پنجره زمانی طلایی» برای توافق دارد؛ در غیر این صورت منازعه فرسایشی می‌شود، مانند جنگ اوکراین که طرفین به دلیل تصور پیروزی، مصالحه نکردند.
  • پنجره زمانی توافق + فایل صوتی

    معمولا صحنه بحران‌های سیاسی از جمله جنگ و وضعیت فعلی که در آن به‌سر می‌بریم، صحنه‌ای به شدت متغیر، پویا و دینامیک است و در نتیجه «زمان» یک متغیر بسیار مهم در مدیریت بحران‌ها به شمار می‌رود. اصطلاحا گفته می‌شود که بحران‌ها در یک مقطعی فرود می‌آیند و یک زمان طلایی برای توافق وجود دارد که اگر طرفین در آن زمان به توافق نرسند، چه بسا که منازعه، درگیری و جنگ حالت فرسایشی پیدا کند. این روند را در جنگ اوکراین شاهد بودیم؛ یعنی زمان‌هایی وجود داشت که روسیه در موقعیت برتر بود یا اوکراین موقعیت خوبی داشت و این امکان وجود داشت که دو طرف به یک مصالحه‌ای برسند و این بحران را خاتمه دهند؛ ولی نهایتا این‌گونه نشد؛ زیرا اوکراین و روسیه خود را طرف پیروز تلقی می‌کردند و حاضر نبودند، امتیاز بدهند.
    پنجشنبه، ۰۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    بازسازی اقتصاد

    دنیای اقتصاد: سال گذشته ایران با سه تهدید بزرگ روبه‌رو شد: جنگ تحمیلی اول، احتمال آغاز جنگ جدید از سوی آمریکا و اسرائیل و جنگ تحمیلی دوم در اسفندماه.
  • بازسازی اقتصاد + فایل صوتی

    سال گذشته ایران عزیز با سه تهدید بزرگ مواجه شد. بعد از جنگ تحمیلی اول، اما و اگرهای زیادی در خصوص آغاز جنگ تحمیلی جدید از سوی آمریکا و رژیم اسرائیل علیه کشورمان، تهدید بزرگ دوم در دی‌ماه و جنگ تحمیلی دوم در اسفندماه در فاصله کوتاه از جنگ اول، آغاز شد. هر چند در شرایط فعلی نیز آتش‌بس موقت برقرار بوده، اما همچنان سایه جنگ بر کشورمان تداوم دارد.
    چهارشنبه، ۰۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    پایان تعلیق: از تحریم تا جنگ

    دنیای اقتصاد؛ ایرانیان دهه‌هاست در تعلیقی فرساینده زیسته‌اند: میان تحریم و توافق و اکنون میان جنگ و آتش‌بس.
  • پایان تعلیق: از تحریم تا جنگ + فایل صوتی

    ایرانیان دهه‌هاست در تعلیقی فرساینده زیسته‌اند: میان تحریم و توافق و اکنون میان جنگ و آتش‌بس. با این حال، آتش‌بس شکننده کنونی، این تعلیق را به آستانه‌ای رسانده که پیش‌تر حتی قابل تصور نبود: تعلیق میان «نابودی تمدنی» و «توافقی بزرگ». این دوگانه، فراتر از لفاظی، نشان می‌دهد زمان در حال فروبستن فضای میانی تصمیم است. این فروبستگی پیامد بازگشت رابطه ایران و آمریکا به نقطه آغاز است: رابطه‌ای که با رویارویی شکل گرفت و پس از دهه‌ها تعلیق در قالب چرخه‌های «تحریم–توافق»، بار دیگر به همان نقطه بازگشته است. این بازگشت اما گسست نیست؛ آنچه امروز در قالب چرخه‌های «جنگ-آتش‌بس» ظاهر شده، امتداد همان تخاصم انباشته‌ای است که پیش‌تر در صورت‌بندی چرخه‌های «تحریم-توافق» خود را بازتولید می‌کرد.
    سه‌شنبه، ۰۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    تعادل نَش در صلح سرد

    دنیای اقتصاد، ایران و آمریکا پس از جنگ ۴۰روزه به «وضعیت پرهزینه» رسیده‌اند که ادامه جنگ را برای هر دو ناممکن کرده است.
  • تعادل نَش در صلح سرد + فایل صوتی

    آیا می‌توان به پایداری آتش‌بس کنونی امید داشت؟ هر دو طرف ایران و آمریکا به یک «وضعیت پرهزینه» رسیده‌اند. از نظر ترامپ و دولت وی، ادامه جنگ در آستانه فشارهای داخلی اقتصادی که از احتمال رسیدن نفت به قیمت‌های ۲۰۰ دلاری و حتی بیشتر نشأت می‌گرفت، امری ناممکن تلقی می‌شد. از سوی دیگر، ایران با تثبیت پیروزی راهبردی خود و نمایش قدرت موشکی (عملیات وعده صادق۴)، اکنون ترجیح می‌دهد از موضع قدرت و دست برتر وارد مذاکرات شود. پس اگرچه این آتش‌بس یک صلح دائمی نیست، احتمال رسیدن به یک «تعادل نش» (Nash Equilibrium) جدید قابل تصور است که در چنین تعادلی هزینه شروع دوباره جنگ برای هر دو طرف به شدت افزایش یافته است.
    دوشنبه، ۳۱ فروردین ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    بانک مرکزی عامل تورم است؟

    دنیای اقتصاد: در پایان سال۱۴۰۴ نرخ تورم نقطه به نقطه بر اساس داده‌های مرکز آمار ایران برابر با ۷۱.۸درصد بود.
  • بانک مرکزی عامل تورم است؟ + فایل صوتی

    در پایان سال۱۴۰۴ نرخ تورم نقطه به نقطه بر اساس داده‌های مرکز آمار ایران برابر با ۷۱.۸درصد بود. گرچه نرخ تورم سالانه در اسفند ۵۰.۶درصد بوده است، اما آنچه دقیقا بیان می‌کند در پایان اسفند هزینه سبد مصرفی خانوارها به‌طور متوسط نسبت به یک‌سال قبل چند درصد افزایش یافته است، همان نرخ تورم نقطه به نقطه است که اعلام می‌کند هزینه سبد مصرفی خانوارها به طور متوسط حدود ۷۲درصد بالاتر از یک سال قبل بوده است. این نرخ تورم ظاهرا بالاترین نرخ تورم نقطه به نقطه منتشرشده مرکز آمار ایران در طول تاریخ انتشار آمار تورم توسط این مرکز است.
    یکشنبه، ۳۰ فروردین ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    معیشت در سایه جنگ؛ ضرورت حمایت هدفمند از مردم

    دنیای اقتصاد؛ در کمتر از یک‌سال ایران دوبار مورد هجوم قرار گرفته و علاوه بر خسارات انسانی و مالی، بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی کاهش یافته یا متوقف شده است؛ وضعیتی که برای اقتصادی با مشکلات مزمن به معنای فشار بیشتر بر تولید، افزایش تورم و کاهش رفاه است.
  •  بسته حمایت‌های معیشتی + فایل صوتی

    ایران در کمتر از یک‌سال دوبار مورد هجوم دشمن قرار گرفت. به‌جز خسارات مستقیمی که به جان و مال مردم وارد شد، بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی کاهش یافت یا متوقف شد. این امر برای اقتصاد ایران که سال‌هاست با مشکلات مزمن روبه‌رو است، به معنای فشار بیشتر بر قدرت تولید اقتصادی، افزایش تورم و در نهایت، کاهش رفاه است. امیدوار باشیم که روند وقایع به سمت پایان جنگ پیش برود؛ ولی حتی در صورت ادامه تنش‌ها هم، دولت ناگزیر از اتخاذ سیاست‌هایی است که از شدت مشکلات بکاهد. اکنون سوال از چگونگی حمایت از معیشت مردم به درستی مطرح شده است. اما سوال بزرگ‌تر نحوه حمایت از تولید است که این معیشت را امکان‌پذیر می‌کند.
    شنبه، ۲۹ فروردین ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    سیاست‌های کلان در ‌سایه جنگ

    دنیای اقتصاد: اقتصاد ایران حتی بدون جنگ نیز با عدم‌تعادل‌های ساختاری وارد سال ۱۴۰۵ می‌شد؛ از جمله پایداری تورم مزمن ناشی از سلطه مالی، ضعف انضباط سیاستی، نرخ پایین و ناپایدار تشکیل سرمایه و افت درآمد ملی.
  • سیاست‌های کلان در ‌سایه جنگ + فایل صوتی

    اقتصاد ایران حتی در سناریوی بدون جنگ نیز در آستانه ورود به سال۱۴۰۵ با مجموعه‌ای از عدم‌تعادل‌های ساختاری مواجه بود؛ عدم‌تعادل‌هایی که نه‌تنها تعدیل نشده، بلکه در برخی ابعاد تعمیق یافته‌اند. پایداری تورم مزمن، به‌مثابه برآیند سلطه مالی و فقدان انضباط در سیاستگذاری و حکمرانی اقتصادی،در کنار نرخ پایین و ناپایدار تشکیل سرمایه ثابت و افت درآمد ملی، از تضعیف همزمان بنیان‌های اسمی و حقیقی اقتصاد حکایت داشت. به بیان دقیق‌تر، اقتصاد در وضعیتی قرار داشت که در آن نه موتور رشد (انباشت سرمایه) به‌درستی کار می‌کرد و نه لنگر اسمی (ثبات قیمت‌ها) از کارآمدی لازم برخوردار بود.
    پنجشنبه، ۲۷ فروردین ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    مختصات تمدن ایران

    دنیای اقتصاد؛ جنگ و بحران‌های سیاسی، همواره یکی از ارکان اصلی تغییرات در سیاست‌های داخلی و بین‌المللی بوده‌اند. در این مقاله به بررسی برخی استعاره‌های سیاسی جنگ و تاثیرات آنها بر آینده ایران می‌پردازیم.
  •  مختصات تمدن ایران + فایل صوتی

    سیاست در هر جامعه و در هر دوره‌ای، نیازمند شناخت دقیق و علمی از واقعیت‌ها و تجارب تاریخی است. در حقیقت، استعاره‌های سیاسی می‌توانند تصویری از این واقعیات را ترسیم کنند و درک ما را از موقعیت‌های پیچیده تسهیل کنند. در این میان، جنگ و بحران‌های سیاسی، همواره یکی از ارکان اصلی تغییرات در سیاست‌های داخلی و بین‌المللی بوده‌اند. در ادامه، به بررسی برخی از استعاره‌های سیاسی جنگ و تاثیرات آنها بر آینده ایران می‌پردازیم.
    چهارشنبه، ۲۶ فروردین ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    منافع ملی و حق مسلم

    دنیای اقتصاد؛ منفعت و حق دو مفهوم کاملا متفاوتند. مفهوم حق برای عینیت یافتن، مستلزم نظام حقوقی دارای ضمانت اجراست اما مفهوم منافع ملی از جنس و جایگاه متفاوتی است.
  • منافع ملی و حق مسلم + فایل صوتی

    منفعت و حق دو مفهوم کاملا متفاوتند؛ هرچند در مواردی همپوشانی‌های مهمی هم دارند و شاید مهم‌تر اینکه وقتی سخن از منافع ملی است، موضوع بسیار پیچیده‌تر هم می‌شود. برای روشن شدن موضوع باید تاکید کرد که مفهوم حق برای عینیت یافتن، مستلزم نظام حقوقی دارای ضمانت اجراست و گرنه مفهومی ‌توخالی و معلق در هوا خواهد بود. اما مفهوم منافع ملی از جنس و جایگاه متفاوتی است.
    دوشنبه، ۲۴ فروردین ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    موقعیت نه جنگ، نه صلح

    دنیای اقتصاد: مذاکرات ایران و آمریکا در اسلام‌آباد که پس از جنگ ۴۰روزه و با ارزیابی اولیه از امکان دستیابی به یک توافق بزرگ برگزار شد، به شکست انجامید و پرسش‌هایی درباره سرنوشت آتش‌بس ۱۵روزه و احتمال بازگشت به جنگ ایجاد کرد.
  • موقعیت نه جنگ، نه صلح + فایل صوتی

    مذاکرات ایران و آمریکا در اسلام‌آباد پاکستان برخلاف ارزیابی‌های اولیه که می‌توانست بعد از یک جنگ تمام‌عیار ۴۰روزه به یک توافق بزرگ و نه نهایی منجر شود، به شکست انجامید. این شکست بار دیگر این سوال توأم با نگرانی را در بین افکار عمومی ایران وجهان ایجاد کرده که سرنوشت جنگ ۴۰روزه و به عبارت دیگر آتش‌بس ایجاد شده، چه خواهد شد و آیا دوباره ایران و آمریکا و متحد منطقه‌ای آن یعنی اسرائیل درگیر جنگ خواهند شد یا اینکه می‌توان به آتش‌بس ایجادشده، حداقل در بازه زمانی تعریف‌شده برای آن یعنی ۱۵روز و امکان ایجاد ابتکار عمل جدید دیپلماتیک و در نتیجه نیل به توافق یا تداوم آتش‌بس، امید داشت؟
    یکشنبه، ۲۳ فروردین ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    آسیب‌پذیری اشتغال زنان

    دنیای اقتصاد؛ گزارش پاییز ۱۴۰۴ مرکز آمار نشان می‌دهد نرخ بیکاری به ۷.۸ درصد و نرخ مشارکت اقتصادی به ۴۰.۷ درصد کاهش یافته، اما وضعیت زنان بحرانی‌تر است؛ نرخ بیکاری زنان با افزایش ۲.۳ واحد درصدی به ۱۶ درصد رسیده و بیش از ۲۱۲ هزار زن از بازار کار خارج شده‌اند.
  • آسیب‌پذیری اشتغال زنان + فایل صوتی

    براساس گزارش مرکز آمار ایران در پاییز۱۴۰۴، بازار کار کشور با افت شاخص‌های کلیدی مواجه شده است؛ وضعیتی که در آن نرخ بیکاری به ۷.۸درصد رسیده و نرخ مشارکت اقتصادی به ۴۰.۷درصد تقلیل یافته است. با این حال، آنچه در این آمارها بیش از پیش نگران‌کننده به نظر می‌رسد، وضعیت بحرانی زنان شاغل و جویای کار است. نرخ بیکاری زنان با جهشی ۲.۳واحد درصدی به ۱۶درصد رسیده و بیش از ۲۱۲هزار نفر از جمعیت فعال زنان از بازار کار خارج شده‌اند. این ارقام حاکی از آن است که زنان در برابر شوک‌های اقتصادی، آسیب‌پذیری دوچندانی دارند. در ادامه، دلایل این حساسیت بالا، تبعات کوتاه‌مدت و بلندمدت آن و همچنین راهکارهای لازم برای سیاستگذار بررسی می‌شود.
    شنبه، ۲۲ فروردین ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    قواعد بازسازی اقتصاد پساجنگ

    دنیای اقتصاد: پس از هر منازعه، دوره بازسازی آغاز می‌شود که می‌تواند مسیر اقتصادی، سیاسی و اجتماعی کشور را تعیین کند. با توجه به شرایط جنگ و احتمال ورود ایران به دوره پساجنگ، طراحی چارچوبی واقع‌بینانه برای بازسازی اقتصادی ضروری است.
  • قواعد بازسازی + فایل صوتی

    بعد از هر منازعه، صرف‌نظر از چگونگی آغاز و انجام آن، مرحله‌ جدید تعیین‌کننده‌تری تحت عنوان دوره بازسازی آغاز می‌شود. تجربه تاریخی کشورهای مختلف نشان می‌‌دهد که موفقیت یا ناکامی در این دوره، نه ‌تنها مسیر اقتصاد، بلکه آینده سیاسی و اجتماعی کشور را نیز شکل می‌دهد. از این منظر، با توجه به شرایط جنگ و موفقیت‌های رزمندگان شجاع میهن اسلامی و استیصال حاکم بر کشورهای متخاصم، به فضل الهی در آینده‌ای نزدیک شاهد پیروزی قاطع بر دشمنان خواهیم بود و ایران پیروزمندانه در آستانه ورود به یک دوره پساجنگ قرار دارد. بر این اساس ضروری است از هم ‌اکنون چارچوبی روشن، واقع‌بینانه و منسجم برای بازسازی اقتصادی طراحی شود.
    پنجشنبه، ۲۰ فروردین ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    بیم و امیدهای آتش‌بس

    دنیای اقتصاد: آتش‌بس دو هفته‌ای میان ایران و آمریکا همزمان دارای نشانه‌های امیدبخش و عوامل هشداردهنده است. از یک‌سو، چارچوب رفتاری دونالد ترامپ همچنان مبتنی بر «دیپلماسی اجبار» است؛ به این معنا که تلاش می‌کند از طریق مذاکره یا در صورت شکست آن با ابزار نظامی به اهداف خود برسد.
  • بیم و امیدهای آتش‌بس + فایل صوتی

    به نظر می‌رسد که در مورد آتش‌بس دو هفته‌ای، هم موارد امیدوار کننده و هم موارد زنهاردهنده‌ای وجود دارد. ابتدا در مورد اینکه چرا این آتش‌بس می‌تواند شکننده باشد به چند نکته باید اشاره کرد؛ نخست اینکه چارچوب رفتاری دونالد ترامپ همان چارچوبی است که قبل از جنگ اخیر علیه ایران هم وجود داشت؛ یعنی چارچوب دیپلماسی اجبار. بر اساس این چارچوب رفتاری، ترامپ یا می‌خواهد از طریق دیپلماسی به خواسته‌های خود برسد یا در صورت عدم موفقیت دیپلماسی، ترجیح می‌دهد از ابزار نظامی استفاده کند و تاکنون در دو جنگی که علیه ایران به راه انداخته نشان داده که ابایی از به کارگیری قدرت نظامی ندارد.
    چهارشنبه، ۱۹ فروردین ۱۴۰۵
  • «سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!

    جنگ و انسانیت ازدست‌رفته

    دنیای اقتصاد؛:جنگ بدترین راه حل تعارض میان کشورهاست و انسان ذاتاً خواهان صلح و ثبات است. در گذشته، پیش از شکل‌گیری نهادها، تعارضات بیشتر با زور حل می‌شد و به همین دلیل جنگ‌ها بخش بزرگی از تاریخ را تشکیل می‌دهند.