اوکراین چهلمین سالگرد فاجعه چرنوبیل را زیر ابرهای سیاه جنگ جشن گرفت
کابوس ناتمام میراث شوروی
«دن پلشوک» در گزارش دیروز یکشنبه در رویترز نوشت، کییف میگوید مسکو بارها موشکها و پهپادهایی را در مسیر پروازی نزدیک نیروگاه برای حمله به شهرهای اوکراین فرستاده و حتی در حملهای در سال گذشته به یک سپر محافظ حیاتی آسیب رسانده است. گرامیداشت این فاجعه - که علیرغم تلاشهای مقامات شوروی برای پنهان کردن مقیاس آن، مواد رادیواکتیو را در بیشتر اروپا پخش کرد - در طول حمله روسیه به همسایه کوچکتر خود معنای کاملا جدیدی به خود گرفته است. وزارت امور خارجه اوکراین در بیانیهای اعلام کرد: «فاجعه چرنوبیل نتیجه یک آزمایش رآکتور به دستور مسکو، با نقض پروتکلهای ایمنی و به دنبال آن دروغ و لاپوشانی بود. تا به امروز، جهان باید با عواقب ناشی از یک سیستم تمامیتخواه که حقیقت و علم را تابع ایدئولوژی و قدرت سیاسی قرار داده بود،
روبهرو شود». پس از انفجار تصادفی و ذوب شدن هسته رآکتور شماره چهار نیروگاه ساخت شوروی در ساعات اولیه ۲۶ آوریل ۱۹۸۶، میلیونها نفر در معرض تشعشعات قرار گرفتند، صدها هزار نفر مجبور به فرار شدند و بخشهای وسیعی از زمین آلوده شد. از آن زمان هزاران نفر در اثر بیماریهای مرتبط با تشعشعات مانند سرطان جان خود را از دست دادهاند، اگرچه تعداد کل مرگ و میر و اثرات طولانیمدت آن بر سلامتی همچنان موضوع بحثهای داغ است. با مشارکت گسترده جهانی، در سال ۲۰۱۶ یک طاق عظیم فولادی و بتنی روی سازه حفاظتی قدیمی نصب شد. این سازه اولیه در سال ۱۹۸۶ و با شتاب، برای مهار کردن چندین تُن زباله اتمی ساخته شده بود و حالا این کمان بزرگ وظیفه محافظت از آن را بر عهده دارد. با این حال، مقامات گفتند که حمله پهپادی روسیه در فوریه ۲۰۲۵، مهر و موم محکم آن را سوراخ کرد.
طبق اعلام بانک اروپایی بازسازی و توسعه، هیچ نشتی مشاهده نشده است، اما این قوس برای جلوگیری از آسیب دائمی به حداقل ۵۰۰میلیون یورو تعمیرات نیاز دارد. چندی پیش، دادستان ارشد ایالت کییف به رویترز گفت که رادارهای اوکراینی حداقل ۹۲ پهپاد روسی را که از ژوئن ۲۰۲۴ در شعاع پنج کیلومتری (۳ مایلی) سپر پرواز کرده بودند، شناسایی کردهاند. این نیروگاه که در حدود ۱۰۰ کیلومتری شمال کی یف و در محاصره یک منطقه ممنوعه ۲۶۰۰ کیلومترمربعی قرار دارد، در آرامش وهمآوری در سراسر جنگلهای وسیع اطراف آن قرار دارد.
گارد ملی در این تاسیسات گشتزنی میکند، جایی که حدود ۲۲۵۰ کارمند در شیفتهای چند روزه کار میکنند و بر از رده خارج شدن تدریجی آن نظارت دارند. آخرین رآکتور این نیروگاه در سال ۲۰۰۰ تعطیل شد. اتاق کنترل رآکتور شماره چهار اکنون به فضایی تاریک و مملو از تجهیزات زنگزده و لهشده دوران شوروی تبدیل شده است. گوزنهای شمالی و اسبهای وحشی در اطراف نیروگاه و شهر متروکه پریپیات در نزدیکی آن پرسه میزنند، که نشان میدهد چگونه طبیعت در غیاب انسانها بر آن مسلط شده است.
