شماره روزنامه ۶۵۵۲
|

چرا احیای صنعت ایران در دهه۶۰ با شرایط فعلی متفاوت است؟

در زمان جنگ، اقتصاد پایه اصلی قدرت هر کشور به حساب می‌آید. تاب‌آوری اقتصادی نشان می‌دهد که یک کشور تا چه حد می‌تواند فشارها و شوک‌های شدید را تحمل کند. در شرایط جنگی، اقتصاد با اختلال در تولید، کاهش سرمایه‌گذاری، بی‌ثباتی مالی و محدودیت در تجارت روبه‌رو می‌شود. به همین دلیل، توانایی سازگاری و…

خانوارها و بنگاه‌ها تصمیمات خود را به تعویق می‌اندازند

اقتصاد ایران پیش از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل نیز با ناترازی‌ بودجه، تورم مزمن و تداوم تحریم‌ها دست‌به‌گریبان بود. دو جنگ تحمیلی در سال گذشته، این وضعیت شکننده را تشدید کرد؛ از تخریب نیروگاه‌ها و جاده‌ها گرفته تا توقف واحدهای تولیدی و از دست رفتن سرمایه‌های انسانی. در نتیجه منابعی که باید صرف…

اخبار آرشیو روزنامه

    چهارشنبه، ۱۴ آبان ۱۴۰۴
  • «دنیای‌اقتصاد» با راستی‌آزمایی خبر‌مجازی «تصویب برج‌سازی در جنگل‌ها» سرنوشت «شمال» را با نگاه ۳۶۰ درجه به ۳ گروه ذی‌نفع بررسی می‌کند

    روزنامه شماره ۶۴۲۸

    نقشه برج‌سازی در «شمال»

    شورای عالی شهرسازی و معماری کشور پس‌از سال‌ها غفلت از «سرکوب ۳نوع تقاضای ملکی و ساختمانی» در استان مازندران، به‌زودی مقدمات تشکیل یک بازار رسمی برای «ساخت‌وساز در شمال» را به تصویب می‌رساند. نتایج راستی‌آزمایی «دنیای‌اقتصاد» درباره خبر مجازی «مجوز برج‌سازی در جنگل‌های شمال» حاکی است، برخلاف آنچه اعلام شده، قرار است «پهنه‌های ایجابی و سلبی ویژه بلندمرتبه‌سازی» شناسایی شود تا «جنگل‌خواری و مزرعه‌کشی» در قالب ساخت‌وسازهای پنهانی، به‌عنوان یکی از دو هدف طرح مهار شود. کارشناسان در مواجهه با این طرح دو دیدگاه را مطرح کرده‌اند.
    سه‌شنبه، ۱۳ آبان ۱۴۰۴
  • آمار اختصاصی «دنیای‌اقتصاد» از قیمت کشوری آپارتمان چه پیامی دارد؟

    روزنامه شماره ۶۴۲۷

     مسکن شهرها در دو سناریو

    متوسط قیمت کشوری مسکن، بعد از ۳سال توقف انتشار آمار رسمی، مشخص شد. گزارش اختصاصی «دنیای‌اقتصاد» از آخرین برآورد یک مرجع دولتی از نبض بازار آپارتمان‌های ۱۴۵۶شهر ایران حاکی است، میانگین قیمت هر متر مربع مسکن در معاملات صورت‌گرفته در سال۱۴۰۳ به ۳۶‌میلیون تومان رسید. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» از روند تورم کشوری مسکن نشان می‌دهد، بازارهای تهران و شهرها به پایان یک دوره رالی قیمت رسیده‌اند. مبدأ آتی «تحولات قیمت» در دو سناریو بررسی شده است.
  • مقام معظم رهبری در دیدار هزاران نفر از دانش‌آموزان و دانشجویان:

    روزنامه شماره ۶۴۲۷

    اختلاف جمهوری اسلامی و آمریکا، ذاتی است و نه تاکتیکی

    در آستانه روز سیزده آبان، «روز دانش‌آموز و روز ملی مبارزه با استکبار جهانی» حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی صبح دیروز در دیدار هزاران تن از دانش‌آموزان و دانشجویان و جمعی از خانواده‌های شهدای جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، سالروز تسخیر سفارت آمریکا به عنوان مرکز توطئه و نقشه‌پردازی بر ضد انقلاب اسلامی، در سیزدهم آبان سال ۱۳۵۸ را روز «افتخار و پیروزی» و روز «روشن شدن هویت حقیقی دولت استکباری آمریکا» خواندند و با تاکید بر ضرورت ثبت این روز در حافظه ملی، با تبیین سابقه دشمنی آمریکا با ملت ایران که از کودتای ۲۸ مرداد آغاز شد و همچنان ادامه دارد، تصریح کردند: اختلاف جمهوری اسلامی و آمریکا، اختلافی ذاتی و تقابل منافع دو جریان آمریکا و جمهوری اسلامی است و تنها در صورتی که آمریکا پشتیبانی خود را از رژیم ملعون صهیونیستی به‌طور کامل قطع و پایگاه‌های نظامی خود را از منطقه جمع‌آوری کند و در امور آن نیز دخالت نکند، درخواست آمریکایی‌ها برای همکاری با ایران نه در آینده نزدیک بلکه برای بعدها، قابل بررسی خواهد بود.
  • «دنیای اقتصاد» اظهارات و تحرکات در معادله ایران و آمریکا را بررسی کرد

    روزنامه شماره ۶۴۲۷

    سیگنال‌خوانی مذاکرات

    افزایش رفت‌وآمدهای دیپلماتیک و اظهارات مقامات ایران، آمریکا، اروپا و میانجی‌ها، سیگنال‌های تازه‌ای از تحرکات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن را مخابره می‌کند. برخی منابع از تبادل پیام‌هایی میان دو طرف در چارچوبی محدود خبر می‌دهند؛ هرچند مقامات رسمی همچنان بر شروط خود تاکید دارند. با این حال، تحلیل اظهارات و تحرکات نشان می‌دهد طرفین در حال سنجش مسیرهای جدید برای احیای مذاکرات هستند.
  • شاخص بازار سهام همچنان روند صعودی را حفظ می‌کند؟

    روزنامه شماره ۶۴۲۷

    بورس در اوج تاریخی

    پس از ۱۰۵ روز انتظار، شاخص کل بورس تهران روز گذشته با رشد ۱.۴۸درصدی از سقف تاریخی خود عبور کرد و در سطح ۳‌میلیون و ۲۶۵هزار واحد ایستاد. این در حالی است که در اردیبهشت‌ماه، زمانی که شاخص در همین محدوده قرار داشت، نرخ دلار حدود ۸۰هزار تومان بود؛ اما اکنون شاخص در شرایطی رکوردشکنی کرده که دلار به ۱۰۷هزار تومان رسیده است. ارزش معاملات خرد نیز با رشد ۸ درصدی نسبت به ‌روز قبل، به بیش از ۱۵هزار و ۶۰‌میلیارد تومان رسیده و یکی از بالاترین سطوح دو ماه اخیر را ثبت کرده است. این ارزش معاملات نشان می‌دهد که رونق بورس نه تنها به پایان نرسیده، بلکه محتمل است در کوتاه‌مدت و میان‌مدت هم ادامه‌دار باشد. از ابتدای سال تاکنون، بورس تهران با بازدهی ۲۰.۵درصدی پس از طلای ۱۸عیار در جایگاه دوم بازارهای پربازده قرار گرفته است. بر اساس آنچه در همایش چشم‌انداز بازارهای دارایی در سالن همایش‌های «دنیای‌اقتصاد» توسط دو کارشناس تشریح شد، بازار سهام دوباره در حال بازیابی اعتماد از‌دست‌رفته و احیای جریان نقدینگی است.
    دوشنبه، ۱۲ آبان ۱۴۰۴
  • دیپلمات‌های شورای همکاری خلیج‌فارس در کنفرانس‌ امنیتی «منامه» خواستار شدند؛

    روزنامه شماره ۶۴۲۶

    ضرورت همکاری با تهران

    طی روزهای گذشته شاهد شکل گرفتن جبهه‌ای از سوی برخی از کشورهای حاشیه جنوبی خلیج‌فارس هستیم که خواهان ازسرگیری گفت‌و‌گوهای تهران-واشنگتن شده‌اند. در این خصوص وزرای خارجه بحرین و عمان در جریان یکی از نشست‌های کنفرانس «گفت‌وگوی منامه» خواستار آن شدند که گفت‌وگوها بین ایران و آمریکا از سر گرفته شود. روزنامه «دنیای اقتصاد» در گفت‌وگویی با آریابرزن محمدی، کارشناس ارشد مسائل خاورمیانه، به ارزیابی این اظهارات وزیر عمانی و اهداف وی از بیان این سخنان پرداخت. وی معتقد است که سخنان وزیر امور خارجه عمان عمدتا در ادامه سنت دیپلماسی متوازن مسقط قرار می‌گیرد تا ارائه یک نقشه راه کاملا جدید. همچنین به گفته دکتر محمدی، همراهی کامل دیگر اعضای شورای همکاری با این نگاه هنوز قطعی نیست و این موضع فعلا بیشتر «ابتکار انفرادی عمان» به شمار می‌رود. این کارشناس ارشد مسائل خاورمیانه معتقد است که در چارچوب تحلیل روابط بین‌الملل، اظهارات وزیر خارجه عمان را نمی‌توان به‌صورت قطعی نشانه «تغییر ساختاری» در رویکرد کل شورای همکاری خلیج فارس در قبال ایران دانست؛ بلکه بیشتر بازتابی از «تلاش برای ایجاد توازن منطقه‌ای» در شرایطی است که نظم جهانی به سمت چندقطبی شدن پیش می‌رود.
  • «دنیای‌اقتصاد» شکاف میان بازار کار مشاغل آزاد و حقوق‌بگیری را بررسی می‌کند؛

    روزنامه شماره ۶۴۲۶

    وداع با شغل کارمندی؟

    تمایل به مشاغل آزاد طی دهه۱۴۰۰ افزایش یافته است. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» نشان می‌دهد متوسط درآمد ماهانه شاغلان آزاد در سال۱۴۰۳ نسبت به سال۱۴۰۰ حدود ۳.۵برابر شده است؛ درحالی‌که متوسط درآمد ماهانه مشاغل مزد و حقوق‌بگیری در همین بازه زمانی ۳برابر شده است. سرعت‌گرفتن رشد درآمد مشاغل آزاد نسبت به حقوق‌بگیری، همسو با افزایش تعداد شاغلان آزاد از ابتدای دهه۱۴۰۰ بوده است.
  • شرایط بنگاه‌داری در دومین فصل سال نامساعدتر شد؛

    روزنامه شماره ۶۴۲۶

    کارنامه محیط کسب‌وکار

    محیط کسب‌وکار در تابستان سال جاری در فضای نااطمینانی پس از جنگ تحمیلی، نامناسب ارزیابی شده است. بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی ایران، شاخص محیط کسب‌وکار در فصل گذشته به رقم کم‌سابقه ۶.۰۹ رسیده است. در این بین، فعالان بخش کشاورزی بدترین شرایط را در فصل گذشته تجربه کرده‌اند. هرچند در بخش‌های صنعت و خدمات نیز عدد شاخص در محدوده نامطلوب قرار دارد. همچنین بر اساس این گزارش، محیط کسب‌وکار در تمام استان‌های کشور نامساعد بوده است. فعالان اقتصادی به مواردی همچون «تغییرات مکرر قیمت مواد اولیه»، «دشواری تامین مالی»، «بی‌ثباتی قوانین» و «ناترازی انرژی» به‌عنوان مهم‌ترین چالش‌های اقتصاد ایران اشاره کرده‌اند. با توجه به آمارهای این پژوهش، به نظر می‌رسد ساختار سیاستگذاری کشور باید به سرعت نسبت به بحران‌ها واکنش نشان دهد؛ زیرا این فضای نامطلوب، برای افراد مشتاق به راه‌اندازی بنگاه‌های جدید موانع ورود ایجاد می‌کند و همچنین باعث می‌شود صاحبان بنگاه‌های فعال از ادامه تولید منصرف شوند؛ شرایطی که به تشدید مشکلاتی همچون افزایش نرخ بیکاری و کاهش رشد اقتصادی منجر می‌شود.
  • ۴۰ همت به خودروسازی تزریق می‌شود؛

    روزنامه شماره ۶۴۲۶

    سیکل معیوب تزریق نقدینگی

    طبق اعلام وزیر صمت، بانک مرکزی با پرداخت ۴۰همت تسهیلات به دو خودروساز بزرگ کشور برای تسویه بدهی آنها به قطعه‌سازان موافقت کرده است. اما این تصمیم به‌گفته کارشناسان، تکرار چرخه‌ای قدیمی در سیاستگذاری صنعتی است؛ چرخه‌ای که به جای اصلاح ساختاری، تنها با «پول‌درمانی» آن هم به‌طور موقت، بحران را برای مدتی به تعویق می‌اندازد. در صنعتی که با مدیریت دولتی، قیمت‌گذاری دستوری، زیان انباشته سنگین و بدهی‌های معوق دست‌وپنجه نرم می‌کند، چنین تسهیلاتی کارکردی جز «مُسکن درمانی» ندارد.
    یکشنبه، ۱۱ آبان ۱۴۰۴
  • «دنیای اقتصاد» از افزایش محبوبیت کافی‌شاپ‌ها گزارش می‌دهد‌؛

    روزنامه شماره ۶۴۲۵

    خیابان‌ در تصرف کافه‌ها

    از گذشته تا امروز کافه‌ رفتن به عنوان یک فراغت همیشه مورد استقبال بوده است، اما به نظر می‌رسد که محبوبیت بیشتری بین جوانان و نوجوانان پیدا کرده است. از افزایش تعداد آنها در خیابان‌های شلوغ و پرازدحام تا میز و صندلی‌های چیده‌شده در پیاده‌روها کاملا می‌توان این موضوع را احساس کرد.
  • چند درصد از حداقل دستمزد صرف تامین کالری می‌شود؟

    روزنامه شماره ۶۴۲۵

    شوک خوراکی‌ها به سبد خانوار

    محاسبات «دنیای‌اقتصاد» بر اساس گزارش مرکز آمار نشان می‌دهد نسبت هزینه سبد خوراکی‌ها به حداقل دستمزد یک خانواده چهارنفره به حدود ۷۰درصد رسیده است. با این حال، در مهرماه سال گذشته این نسبت ۵۵.۴درصد بوده است. مطابق این گزارش، نرخ تورم برخی خوراکی‌های ضروری نیز در مهرماه به سطوح بالایی رسیده است. بر این اساس، تورم نقطه‌ای برنج ایرانی ۱۵۵درصد و تورم سیب‌زمینی ۸۲درصد بوده است. حبوبات نیز جزو اقلام با بیشترین افزایش قیمت هستند. در نخستین ماه پاییز لوبیاچیتی با ۲۵۵درصد افزایش قیمت، بیشترین تورم نقطه‌ای را ثبت کرد و پس از آن، لپه ۱۳۵درصد افزایش قیمت نسبت به مهرماه سال گذشته داشت. رشد بالای قیمت خوراکی‌ها در کنار ثابت ماندن دستمزد حقوق‌بگیران باعث شده خانوارها به‌ویژه در آغاز نیمه دوم سال بخش زیادی از درآمد خود را صرف تامین مواد غذایی کنند و با توجه به بالابودن قیمت مواد غذایی پرکالری، احتمالا تا پایان سال خوراکی‌های کم‌کالری را جایگزین خواهند کرد. 
  • رسانه‌های جهان سفر مقام خزانه‌داری آمریکا به خاورمیانه را بررسی کردند؛

    روزنامه شماره ۶۴۲۵

    تور تحریمی ایالات‌متحده

    سفر معاون وزیر خزانه‌داری ایالات متحده در امور تروریسم و اطلاعات مالی به چهار مقصد خاورمیانه‌ای در حالی صورت گرفته که طی ماه‌های اخیر تنش‌ها برسر وضعیت برنامه هسته‌ای ایران به نقطه جوش رسیده است. رسانه‌های غربی و منطقه‌ای، این سفر را نه یک برنامه عادی دیپلماتیک، بلکه بخشی محوری از تور تحریمی جدید آمریکا عنوان کرده‌اند. در واقع، این سفر نشان‌دهنده بُعدی از دیپلماسی فشار ترکیبی از سوی واشنگتن است که بر محاصره اقتصادی تهران تمرکز دارد.
  • سناریوهای پیش‌روی بازار سرمایه بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۴۲۵

    هراس بورس از سقف تاریخی

    شاخص بورس درحالی‌که به یک قدمی سقف تاریخی رسیده بود، با هجوم فروشنده‌ها همراه شد. با وجود آنکه تالار شیشه‌ای در آغاز معاملات روز شنبه، سبزپوش بود، فشار عرضه‌ها در ساعات پایانی باعث شد تا نماگر اصلی با افت ۰.۰۵درصدی به کار خود خود پایان دهد. بر اساس روند تکنیکال، احتمال اصلاح موقت شاخص تا مرز ۳میلیون واحد وجود دارد. اما ازآنجاکه متغیرهای بنیادی در حمایت از بازار سهام قرار دارند، شانس عبور شاخص از سقف تاریخی وجود دارد. باید دید طناب‌کشی عرضه و تقاضا چگونه مسیر بازار را در روزهای آتی مشخص خواهد کرد.
    شنبه، ۱۰ آبان ۱۴۰۴
  • آیا تاکسی‌های اینترنتی در تهران «انحصار» ایجاد کرده‌اند؛ تهدید این شبکه برای «رفاه شهروندان» چیست؛ دولت برای «تنظیم‌» خدمات آنها از چه اقدامی «پرهیز» کند؟

    روزنامه شماره ۶۴۲۴

    رگولاتوری تاکسی‌ اینترنتی

    تهرانی‌ها به‌رغم نارضایتی نسبی از «تنزل سطح کیفیت تاکسی‌های آنلاین»، همچنان مشتری پروپاقرص آنها هستند تا جایی که میزان استفاده از این سیستم حمل‌ونقل به اندازه ناوگان اتوبوس‌رانی است. این پارادوکس، یکی از ابهامات بازار تاکسی‌های اینترنتی است، ضمن آنکه «چگونگی تنظیم بازار» نیز پرسش راننده و مسافر است. یک پژوهش کامل به عنوان اولین «چکاپ کارشناسی» بازار تاکسی آنلاین به این سوالات پاسخ داده است. در این مطالعه با استناد به تجارب جهانی از دولت خواسته شده فکر «قیمت‌گذاری دستوری» را از سر خارج و در عوض چهار سیاست را جایگزین کند.
  • ترامپ مذاکرات ۹۰ دقیقه‌ای تجاری با چین را با فرمان هسته‌ای مهر و موم کرد؛

    روزنامه شماره ۶۴۲۴

    آتش‌بس تجاری همزمان با آغاز آزمایش هسته‌ای

    پیش از نشست سرنوشت‌ساز میان دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ، رهبران جهان به امید یک آتش‌بس اقتصادی برای تثبیت اقتصاد جهانی بودند و به آن دست یافتند. اما این دستاورد با تشدید ناگهانی نگرانی‌ها درباره ورود جهان به عصر جدیدی از رقابت تسلیحات هسته‌ای همراه شد. پس از دیداری ۹۰ دقیقه‌ای در کره‌جنوبی، دو رهبر با کاهش چشم‌گیر تنش‌ها، بر سر یک آتش‌بس تجاری یک‌ساله توافق کردند. این توافق که نقطه اوج سفر یک هفته‌ای ترامپ به آسیا بود، شامل عقب‌نشینی از اقدامات تلافی‌جویانه مانند تعرفه‌های سنگین می‌شد.
  • «دنیای‌اقتصاد» از فراز و فرود ارز حقیقی در یک دهه اخیر گزارش می‌دهد؛

    روزنامه شماره ۶۴۲۴

    کورس تاریخی تورم و دلار

    در یک دهه اخیر، نرخ حقیقی ارز‌(نرخ اسمی ارز تعدیل شده براساس تورم) دو نیمه متفاوت را تجربه کرده است. بررسی‌های «دنیای اقتصاد» نشان می‌دهد بین سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۶، به دلیل بهبود روابط خارجی و کاهش انتظارات تورمی و افزایش درآمدهای نفتی پس از برجام، این نرخ روندی نسبتا باثبات را تجربه کرده است؛ اما از سال ۱۳۹۷ با خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم‌ها، جهش قابل‌توجهی در نرخ حقیقی ارز رخ داد. این روند تا سال ۱۴۰۰ ادامه پیدا کرد. در دهه ۱۴۰۰ اما با افزایش نسبی صادرات نفت و بهبود درآمدهای ارزی، نرخ حقیقی ارز به صورت نسبی کاهش یافت و در مقایسه با قبل، با نوسانات محدودتری روبه‌رو شد. به نظر می‌رسد در اقتصاد ایران، هر زمان درآمدهای ارزی افزایش یافته، سیاستگذار با تثبیت نرخ اسمی ارز به‌طور موقت ثبات ایجاد کرده، اما زمینه جهش‌های بعدی را فراهم کرده است. در این شرایط، اقتصاددانان تاکید دارند رفع ریسک‌های سیاسی و حذف نرخ‌های چندگانه ارزی برای دستیابی به ثبات پایدار ارزی ضروری است.
  • «دنیای‌اقتصاد» در گفت‌وگو با اقتصاددانان بررسی کرد؛

    روزنامه شماره ۶۴۲۴

    رکود معاملاتی در بازار خودرو

    بازار خودرو این روزها در رکود عمیق معاملات گرفتار شده است، به‌طوری‌که خرید و فروش تقریبا متوقف مانده و مشتریان به‌رغم تورم بالا و همچنین انتظارات تورمی وارد بازار نمی‌شوند. اقتصاددانان این وضعیت را نمونه‌ای از «رکودتورمی» می‌‌خوانند. شرایطی که در آن قیمت‌ها به دلیل رشد هزینه‌های تولید، افزایشی است، اما به‌دلیل کاهش قدرت خرید، تقاضا محدود شده است. از سوی دیگر کوچ سرمایه‌ها به سمت دارایی‌هایی با نقدشوندگی بالاتر مانند طلا و سکه نیز در این رکود موثر است.